Kennisbank

Veel mensen denken bij een legaat/wassiyah aan een geldbedrag of een percentage. Maar wat als je jouw huis, sieraden of aandelen aan een bepaalde persoon wil nalaten? Het Islamitisch recht maakt een belangrijk onderscheid tussen een aandeel in de nalatenschap en een concreet aangewezen bezit.

Binnen het Islamitisch erfrecht bestaat ruimte voor een persoonlijke keuze: de wasiyyah, het legaat. Je kunt een deel van je vermogen nalaten aan mensen of doelen buiten de vaste erfgenamen. Maar die vrijheid kent duidelijke grenzen. Dit artikel legt uit hoe die grens wordt berekend en wie ervan kan profiteren.

Wie voert een testament uit nadat iemand is overleden? In de islamitische traditie is dat de wasi, de executeur. Hij is degene die ervoor zorgt dat de wensen van de overledene daadwerkelijk worden uitgevoerd. Maar wie mag die rol vervullen, en wat houdt die rol precies in?

In de islam is de erfverdeling geen kwestie van persoonlijke keuze. De Koran en de Profetische overleveringen bepalen nauwkeurig wie erft, in welke volgorde en voor welk aandeel. Dit systeem heet de faraid, en het is bindend voor iedere moslim.

Veel moslims weten dat een testament islamitisch gezien belangrijk is, maar is het ook echt verplicht? Als je in Nederland woont, is het antwoord in de meeste gevallen: ja.

Het aanstellen van de voogd is in het islamitische recht de primaire verantwoordelijkheid van de vader. En als die niet bij leve is dan de keuze van de grootvader (aan de vaderskant) van het kind. De reden is dat de (groot)vader de zorg-en onderhoudsplicht draagt in de Islam voor het kind op het moment dat de vader komt te overlijden.

In samengestelde gezinnen kan een erfenis snel tot discussie leiden. Volgens de wettelijke verdeling krijgt de partner alles en wachten de kinderen op hun erfdeel. In het islamitisch erfrecht wordt direct verdeeld, waardoor conflicten vaak worden voorkomen.

Een boedelbeschrijving geeft inzicht in alle bezittingen en schulden binnen een nalatenschap. Lees wat erin staat, wanneer het verplicht is en hoe de executeur dit opstelt.

Notarissen hebben het drukker dan ooit. En dat is niet zomaar een gevoel, het zijn harde cijfers: waar Nederland in 2016 nog 1283 notarissen telde, zijn dat er nu 1181.

Dat betekent dat een groot huis, een mooie auto of waardevolle spullen niet automatisch betekenen dat er geen betalingsachterstanden zijn.

In Nederland (in het Nederlandse erfrecht) kun je in principe zelf bepalen wie jouw erfgenamen zijn. Dat betekent dat je iemand kunt onterven in je testament.

Toch verandert er in het leven vaak meer dan je denkt. Daarom is het verstandig om je testament elke vijf jaar te herzien. Dit is het algemene advies van notarissen in Nederland.

Toegang tot het recht is geen abstract begrip, maar raakt mensen direct in hun dagelijks leven. Juist op kwetsbare momenten maakt het notariaat het verschil tussen chaos en duidelijkheid.

Dit is een clausule in jouw testament. Deze bepaling beschermt wat jouw erfgenamen ontvangen. Als een erfgenaam getrouwd is in gemeenschap van goederen, zou een erfenis zonder deze clausule wellicht automatisch ook deels toekomen aan de partner (de partner van de erfgename is dan ook eigenaar van deze erfenis).

Een bewind betekent dat het geërfde vermogen van een erfgenaam tijdelijk wordt beheerd door een ander, namelijk de bewindvoerder. Dat is bedoeld voor situaties waarin een erfgenaam nog te jong is of (tijdelijk) niet goed kan omgaan met geld.

De executeur wikkelt jouw nalatenschap af. Hij of zij regelt de uitvaart volgens jouw wensen, maakt een overzicht van bezittingen en schulden, sluit abonnementen af, rond administratie af, betaalt rekeningen en zorgt dat jouw keuzes worden uitgevoerd.

Een voogd is de persoon die het wettelijke gezag over je minderjarige kinderen krijgt als beide ouders er niet meer zijn. De voogd neemt dan beslissingen over opvoeding, school, zorg en dagelijks leven, schakelt met familie en instanties en bewaakt het belang van het kind. Via Erffie leg je dit officieel vast (met een reserve-voogd), zodat er geen twijfel is over wie zorgt en hoe het verder gaat.

Een testament gaat verder dan geld: je regelt voogdij, executeur, legaten en je digitale nalatenschap. Zonder testament wijkt de verdeling af van islamitisch recht. Erffie helpt je hierbij.

Sterven is zeker. Wat je nalaat, bepaal je nu. Een legaat is een gerichte gift in je testament: jij legt vast wie een deel van jouw nalatenschap krijgt. Zonder testament bestaat je legaat niet.

Stel je voor: je bent er niet meer. De lichten gaan nog aan in huis, maar jouw plek blijft leeg. Je naasten openen kasten, zoeken papieren, bellen instanties. Er is geen testament. Dan neemt de wet het over. Niet omdat iemand dat vraagt, maar omdat het zo geregeld is.